Günümüzün Çocukları Geleceğin Ebeveynleri

 

Çocuk yetiştirmenin günümüz koşullarında çok da kolay olmadığı, hatta baya da zorlaştığı söylenebilir. Çoktan aile büyükleri ile birlikte oturma devri kapandı ve çekirdek aile adını verdiğimiz yapılar doğdukları şehirlerden çoğu kez de uzaklarda çocuk büyütmeye çalışıyor. Peki bu süreçte neler oluyor? Çoğu zaman anne babalar endişeli, kreşe çocukları verelim mi, vermeyelim mi? Ama evin geliri azalıyor çalışmam lazım, geçinmemiz zorlaşıyor. Olanak olsa da aile büyükleri artık eskisi kadar çocuk bakımı için tercih edilmiyor. Neden? Çünkü hızla ilerleyen teknoloji ve değişen toplumsal değerler arada uçurum oluşturuyor.

Bir çocuğun yetişip, gelişmesindeki en büyük önem annenindir. Biz buna çoğu zaman ‘birinci derece bakıcı’ adını veririz fakat anne daha doğru olacaktır. çünkü anne ile çocukluğunda kaliteli zaman geçiren, kabul gören, doğru bir şekilde verdiği mesajları alan ve değerlendirilen çocukların güvenli bir şekilde yetiştikleri görülür.

Dengeyi sağlayarak, sağlıklı olarak nitelendirdiğimiz çocuklar ne yaparsak ortaya çıkarabiliriz? Zaman zaman bir anne olarak içimizi ezen suçluluk duyguları ile nasıl baş edeceğiz? Her zaman geride kendilerinin eksik bir şeyler yaptığı duygusundan bazı anneler kurtulamazlar. Az oldu, daha çok mu zaman geçirmeliyim? İlgilenemedim gibi…

‘ Bağlanma davranışına karşı çocuğun sezgisel anlayışı, saygısı olmayan ve bağlanma davranışını insanın özünde, onun değerli bir parçası olarak görmeyen bir ebeveyn, büyüyen çocuğu için güvenli bir dayanak sağlayamaz.’ Der J. Bowly. Peki bu ‘güvenli bağlanma’ dediğimiz şey nedir? Çocuk ileriki yaşamında anne ne yaparsa rahat ilişkiler kurar hale gelebilir?

Çocuğun ilk altı-sekiz ayında bağlanma seven ve kuşatan bir anneye rahatlıkla çocuğun bağlanabilmesi, onu annenin de ruhsal olarak içine sığdırabilecek şekilde benimseyebilmesi duygusudur. Şöyle bir süreci bu benimseme duygusu yaşatır; herhangi birisiyle daha sonraki hayatımızda karşılaştığımızda, herhangi bir ortama girdiğimizde hiçbir ön düşünce olmadan, rahat bir şekilde iletişim kurup birisine bağlanabilir yani direkt olarak birisiyle iletişimi uygulayabiliriz. Anne ile çocuk arasında o bağlanma sürecindeki sağlıklı zeminden bunun kaynağı gelmektedir. Bu anlamda şu şekilde yapılan araştırmalarda tanımlanmaktadır.

Güvenli bağlanma: Birey bu bağlanma şeklinde eğer olumsuz ya da korkutucu durumlarla karşılaşırsa ebeveyninin ulaşılabilir, cevap veren ve yardım eden durumda olacağı hususunda kendinden emindir. Çocuk bu güvence ile kendini dünyayı keşfetmede cesur hisseder. Bir ebeveyn tarafından bu bağlanma kolaylıkla ulaşılabilir olmakla, çocuğun sinyallerine duyarlı olmakla ve koruma arayan çocuğa sevgi dolu bir şekilde yanıt vermekle desteklenir.

Kaygılı dirençli bağlanma: Birey burada başvurduğunda ebeveyninin ulaşılabilir, yanıt verir ya da yardım eder durumda olup olmayacağı konusunda kuşku duyar. Birey her zaman bu belirsizlikten dolayı ayrılık kaygısına yatkındır, bırakılmamaya sıkıca sarılarak meyillidir ve dünyayı keşfetme konusunda kaygı duyar. Belirgin bir şekilde çatışmanın olduğu bu bağlanma şekli, bazı durumlarda ulaşılabilir, yardım eder olan ancak diğer durumlarda da böyle olmayan bir ebeveyn tarafından desteklenir. Bu bağlanma şekli ayrıca ayrılıklarla ve kontrol aracı olarak kullanılan terk etme tehditleri ile de desteklenir.

Kaygılı kaçınmalı bağlanma: İlgi aradığı zaman birey, yardımsever bir şekilde ona yanıt verileceği konusunda kendinden emin değildir. Öyle bir durumda aksine azarlanmayı bekler. Başkalarının sevgisi ve desteği olmadan böyle bir birey yaşamak için dikkat çekici biçimde girişimde bulunduğu zaman kendine duygusal olarak yeterli hale gelmeye çalışır ve kendisine sonradan narsistik ya da sahte kendilik türüne sahip olduğu bu bağlanma biçimi, annesine bireyin korunma ya da rahatlık için yaklaştığı zaman sürekli onu azarlamanın sonucudur. Tekrarlanan reddetmelerin sonucunda en aşırı vakalar ortaya çıkar.

Benzer Konular

Author: Sevtap Kılınç

Sosyal Medyada Paylaş:

Yorum Yapmak İster Misiniz?

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.