Çocuklarda Yaşanan Karşıt Gelme Bozukluğu

 

Bazı gelişim evrelerinde çocuğunuzun, karşıt gelme davranışlarını gözlemlemeniz normaldir. Çocuğunuzun bazı durumlarda inatçı mı, aşırı duygusal biri mi ya da karşıt gelme bozukluğunu olduğunu anlamakta güçlük çekebilirsiniz.

Henüz çocuklarda kişilik örgütlenmesi olmadığından tanı koymak uygun değildir. Karşıt gelme bozukluğu tanısı çocukta var demek yerine karşıt gelme semptomları mevcut diye tanımlamak daha sağlıklı bir tanım olacaktır. Karşıt gelme bozukluğu literatürde (oppositional defiant disorder ODD) olarak tanımlanan bu davranışların genellikle ortaya okul öncesi dönemlerde çıktığı gözlemlenmektedir. Ortaya farklı yaş dönemlerinde de çıkan ve devam eden karşıt gelme davranışlarının ergenlik öncesinde başlamış olması gerekir. çocuğun aile ilişkilerini, akademik hayatını ve sosyal ilişkilerini karşıt gelme bozukluğunda görülen davranışlar olumsuz yönde etkileyebilir.

Karşıt Gelme Bozukluğu kriterlerinde DSM-5’e göre değişiklikler yapılmıştır.

‘Fevri ve kızgın; münakaşacı ve karşıt gelme davranışları ya da kincilik kategorilerinden en az 4 semptom içermelidir.

Kardeş/abla/abi dışında karşıt gelme davranışlarının en az bir kişi meydana gelmelidir.

Belirgin sorunlara okulda, evde ve toplum içinde neden olmalıdır.

Depresyon, madde kullanımı ya da bipolar bozukluğu gibi farklı bir ruh sağlığı bozukluğundan kaynaklanmamalıdır.

Karşıt gelme davranışları en az 6 ay gözlenmelidir.

DSM-5’te karşıt gelme bozukluğu tanısı hem davranışsal hem de duygusal belirtileri kapsar.

Fevri-kızgın ruh hali:

Genellikle öfkelidir.

Çoğu zaman alıngandır ve kolayca başkaları tarafından kızdırılır.

Devamlı kızgınlık ve gücenme durumundadır.

Münakaşacı ve karşıt gelme davranışları:

Sıklıkla otorite figürleri tartışır.

Yetişkinlerin istek ya da kurallarına uymaya etkin bir biçimde çoğu zaman karşı gelir ya da reddeder.

Başkalarını kızdıran şeyleri çoğu zaman isteyerek yapar.

Kincilik:

Kincilik tutumu çoğu zaman vardır ve intikam almak ister.

6 ay süresi içerisinde kinci ya da intikamcı davranışları en az 2 kere görülmelidir.

Çocuğun akranlarında görülenlerden bu karşıt gelme davranışlarının daha sık gözlemleniyor olması gerekir. 6 ay boyunca 5 yaşından büyük çocuklar içim her hafta karşıt gelme davranışlarının sergilendiği gözlemlenmelidir.

Karşıt gelme bozukluğu aslında başta da belirttiğimiz gibi yanlı bir adlandırmadır, karşıt gelme bir bozukluktan çok erken dönem deneyimlerden öğrenilmiş davranışlardır. Karşıt gelme bozukluğunun, psikodinamik çocuğun bir kişilik özelliği olmadığını, iç ruhsal gerginliği neticesinde ortaya çıkan belirtiler olduğunu vurgular. Çocuğun karşıt gelme davranışlarını sergiliyor olmasının birçok farklı neden yatar altında; bilinçdışında cezalandırılma isteği, ebeveynleri cezalandırma ihtiyacı ya da güç ispatı gibi. Çocuğun bilinç dışındaki ihtiyaçlarını öfke ve kötü davranışlar karşılar. Psikodinamik yaklaşım aynı zamanda karşıt gelme davranışlarının, egonu işlevlerindeki (hayal kırıklığı, haz erteleme, öz güven gelişimi, suçluluk duygusu) bozulmaları neticesinde de meydana geldiği biçimde açıklanır.

Mutlaka karşıt gelme bozukluğu belirtileri var ise psikolojik destek alın. Ebeveyn olarak bu sürece;

  • Öfkeyle tepki vermeyin: Özellikle olabildiğince çocuğunuzun davranışlarına nötr ve sakin bir biçimde tepki verin. Davranışı uygun olmadığında tanımlayın, kısaca nedenini açıklayın ve hangi yönde değişmesi gerektiğini vurgulayın. Sonrasındaki tartışmaların tümünden kaçının.
  • Çocuğunuza arkadaş değil ebeveyn olun: Çocuğunuza yaptırımlar uygulamaya ve kurallar koymaya devam edin.
  • Tutarlı-net olun: Çocuğunuzun tepki ve davranışlarına göre sınırlarınızı değiştirmeyin. Her değişikliğin çocuğun uygun olmayan davranışının gücünü arttıracağını unutmayın.
Benzer Konular

Author: Sevtap Kılınç

Sosyal Medyada Paylaş:

Yorum Yapmak İster Misiniz?

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.